SOSW Nr 1
w Bydgoszczy

Wyszukiwarka

Człowiek widzący uważa swa sprawność za oczywistą, gdyż bez przeszkód może przemieszczać się w wybranym kierunku. U ludzi niewidomych i słabowidzących ograniczenie swobodnego poruszania się jest najbardziej widoczną "barierą" życiową. Prowadzi to do utraty poczucia własnej wartości, utrudnia zdobycie różnego rodzaju doświadczeń, uzależnia od przewodnika i otoczenia. W przeszłości nauczyciele i wychowawcy wprowadzali ćwiczenia rozwijające orientację przestrzenną wychowanków. Ograniczały się one do terenu szkoły i najbliższej okolicy, z braku odpowiedniej wiedzy praktycznej i sprzętu.

W roku 1979, po raz pierwszy w Polsce zorganizowano kurs dla nauczycieli orientacji przestrzennej w Laskach k/Warszawy, który prowadzili prof. Stanley Suterko i Don Nelson z USA. Przenieśli oni na teren Polski najnowsze metody nauczania orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się. Było to przełomowe wydarzenie. Został opracowany program indywidualnego nauczania orientacji, który po dostosowaniu do indywidualnych potrzeb i wprowadzeniu modyfikacji nadal pozostaje jako bazowy.

Od tego roku zaczęto wprowadzać naukę orientacji do programu szkolnego w naszym Ośrodku.

Swobodne poruszanie się wzbogaca sferę poznawczą i daje możliwość samodzielnego poznawania przedmiotów i zjawisk. Nauka orientacji pozwala odczuć satysfakcję po samodzielnym pokonaniu wyznaczonej trasy. Dzięki opanowaniu tej umiejętności niewidomy czy słabowidzący nie musi korzystać z pomocy przewodnika, staje się bardziej zaradny życiowo, co pozwala w pewien sposób uniknąć stresów.

Aby całościowo objąć to zagadnienie niezbędny jest program, który w naszym Ośrodku obejmuje następujące działy:

* Klasy I - IV - podstawowe pojęcia i wstępne umiejętności z zakresu orientacji przestrzennej
* Klasy V - VII to rozszerzenie zakresu tematów z klas poprzednich oraz opanowanie umiejętności posługiwania się długą laską w przestrzeni małej i dużej
* Szkoły ponadpodstawowe - to przede wszystkim orientacja i poruszanie się w terenie otwartym (miasto) i ćwiczenia w dotarciu do miejsca zamieszkania
* Oddział dla dzieci gluchoniewidomych - to całościowa orientacja, uwzględniająca złożone inwalidztwo (wzrok + słuch)
* Klasy kończące (III ZSZ i IV LO) - dla uczniów słabowidzących, którzy ze względu na nieznaczna wadę wzroku nie byli objęci orientacją

Specyfika tego przedmiotu wymaga funkcjonowania w naszej szkole kilku programów tj.:

* dla niewidomych od urodzenia
* dla szczątkowo widzących
* dla ociemniałych i niewidomych o złożonym kalectwie
* dla gluchoniewidomych

Programy te realizowane są poprzez indywidualizację z uwzględnieniem systematyczności, dokładności i stopniowania trudności. Każdy uczeń powinien przejść przez wszystkie działy szkolenia w tempie właściwym dla siebie. Nabyte umiejętności pogłębiane są na innych zajęciach np: lekcjach geografii, geometrii, wychowania fizycznego, zajęciach świetlicowych, w internacie czy na wycieczkach. Cennym ogniwem jest współpraca nauczycieli orientacji z rodzicami, którym demonstrowane są podstawowe techniki nauki orientacji oraz sprzęt rehabilitacyjny.

Zajęcia z zakresu orientacji prowadzi wyspecjalizowana kadra tyflopedagogów. Większość z nich legitymuje się stopniami specjalizacji zawodowej. Nauczyciele orientacji przestrzennej podnoszą swoje kwalifikacje, biorąc czynny udział w organizowanych sympozjach, kursach i specjalistycznych szkoleniach organizowanych przez Wyższą Szkołę Pedagogiki Specjalnej i Zarząd główny PZN w Warszawie.

Nasi instruktorzy od lat są wykładowcami na ogólnopolskich kursach dla instruktorów orientacji przestrzennej i poruszania się organizowanych w Bydgoszczy najpierw przez Zarząd Okręgu PZN, a od 4 lat przez Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia PZN na zlecenie Zarządu Głównego.