K-PSOSW nr 1
im. L.Braille'a
w Bydgoszczy

Wyszukiwarka

Dopiero ok. 30 lat temu dostrzeżono na świecie potrzebę opracowania odrębnych metod kształcenia i rehabilitacji inwalidów wzroku, którzy zachowali mniejszą bądź większą zdolność widzenia. Dotyczyło to zatem osób słabowidzących, uznawanych prawnie za niewidome, nie uwzględniając ich aktualnych i potencjalnych możliwości wzrokowych.

W Polsce podjęto zorganizowane działania na rzecz słabowidzących w latach osiemdziesiątych z inicjatywy Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych.

Rozpoczęto tłumaczenia literatury oraz nawiązano kontakty z ośrodkami za i granicą, zajmującymi się problematyką słabowidzących. W Teksaskim i Uniwersytecie w Austin powstała amerykańska wersja "Programu rozwijania umiejętności posługiwania się wzrokiem" wg opracowania prof. N.C.Barragi i J.E.Morris, który został polecony jako najodpowiedniejsze i najbardziej wszechstronne narzędzie służące do oceny i rehabilitacji wzroku. Wyższa Szkoła Pedagogiki Specjalnej w Warszawie przeprowadziła na i zlecenie PZN w latach 1983-87 szczegółowe badania, mające na celu weryfikację i adaptację "Programu" do warunków polskich. Od tamtej chwili zostaje uruchomione pierwsze Podyplomowe Studium Rehabilitacji Słabowidzących w WSPS. W 1989 r. powstają pierwsze pracownie rehabilitacji wzroku, w tym także w Ośrodku.

Praca rehabilitacyjna wzroku to praca twórczo - poszukiwawcza, i wymagająca permanentnego doskonalenia własnego warsztatu pracy, a i zatem liczenie na swoisty sumpt pomysłowości. Dlatego też bieżąca potrzeba nakazuje stale doposażenie pracowni we własnoręcznie wykonywane pomoce do koordynacji wzrokowo - ruchowej, stymulacji wzrokowej, i ćwiczeń obwodowych, fiksacyjnych, eksponowania głębi etc. Wykorzystanie pomocy nieoptycznych to rzecz bardzo istotna i nieodzowna w usprawnianiu widzenia.

Oprócz priorytetowego programu N.Barragi, ćwiczenia poprzedza i szczegółowa diagnoza okulistyczna, a następnie ocena funkcjonalna widzenia wg wspomnianego modelu A.Corn.

W pracy rehabilitacyjnej wykorzystywane są również następuje techniki i usprawniające widzenie:

* rozwijanie percepcji wzrokowej wg zestawu ćwiczeń opracowanego przez M.Frostig i D.Horna,
* ćwiczenia poza zasięgiem ręki, czyli rozwijanie widzenia do dali i zawartego w zbiorze testowym "BAR" autorstwa A.I.Smitha, i L.M.O'Donnell,
* praca nad techniką tempem czytania a rozwijanie widzenia do bliży wg i zestawu ćwiczebnego O.Bllckmana i K.Inde.

Oprócz ćwiczeń standardowych uczniowie zapoznawani są z obsługą i zaopatrywani w dodatkowe (poza korekcją okularową) oprzyrządowanie optyczne i nieoptyczne. Dzieje się to także dzięki współpracy PZN. Pracownia uruchomiła punkt konsultacyjny dla rodziców uczniów i rehabilitanta. Konsultacje dotyczą:

* otrzymania pomocy rehabilitacyjnych
* zaopatrzenia w oprzyrządowanie optyczne i nieoptyczne
* informacji o najnowszych osiągnięciach optycznych z zakresu optyki i oftalmologii
* poradnictwo specjalistyczne (rady, wskazówki fachowe dotyczące kontynuacji usprawniania wzroku w domu rodzinnym i psychohigieny oka)
* doradztwo w sprawie świadczeń i przywilejów dla inwalidów wzroku usankcjonowanych prawnie przez ZOZ, ZUS, KRUS

Z tej formy pomocy skorzystało bardzo wielu wychowanków i ich rodziców. Pierwsze działania rehabilitacyjne obejmowały niewielką liczę uczniów z uwagi na małą ilość godzin przeznaczonych na rewalidację wzroku, a skąpe zaplecze było znacznym utrudnieniem w tym zakresie. Obecnie liczba rehabilitantów zwiększyła się do 3 osób, z tym iż 2 osoby pracują na tzw. "cząstkowych godzinach". Rehabilitacją objęte są dzieci przedszkolne, uczniowie klas młodszych i starszych szkoły podstawowej, oddziału dzieci gluchoniewidomych, zasadniczej szkoły zawodowej, liceum ogólnokształcącego, a także - w miarę potrzeb - opieką otoczona jest młodzież liceum dla dorosłych. Diagnozowane są również dzieci kierowane przez Poradnię Wychowawczo-Zawodową cele ustalenia i ocenienia ich możliwości wzrokowych. Z porad pracowni - dzięki przychylnej i życzliwej postawie dyrekcji Ośrodka - korzystają tez dzieci objęte procesem edukacyjnym szkolnictwa masowego oraz każdy, kto trafi do nas, szukając pomocy.

Do tradycji należą odwiedziny rehabilitantów w domu rodzinnym dziecka z tzw. nauczania indywidualnego, a także dzielenie się własnymi doświadczeniami z nauczycielami szkół masowych.

Do pracowni trafia tez wielu studentów wyższych uczelni pedagogicznych zainteresowanych tą rzadką specjalnością. Mogą oni liczyć nie tylko na pewne słowne ukierunkowanie, ale otrzymanie stosownych materiałów pomocniczych i dokumentów popartych wydrukiem własnych opracowań itp.

W ciągu 8 lat pracy pracownia zyskała nowe, w miarę dostosowane do swych potrzeb pomieszczenie. Wszechstronność, różnorakość i funkcjonalność zainstalowanego w niej oświetlenia cieszy uczniów i rehabilitantów.

Skromne (jak wszędzie) zasoby szkół nie pozwalają na rozmach, jednak pracownia w minionym okresie zgromadziła szereg pomocy optycznych (do bliży i dali), nawet tak znamienitych firm , jak niemieckie lupy "Eschenbacha", czy oprzyrządowanie "Zeissa", angielskie typu "Coli", japoński zestaw optyczny, a także pomoce produkcji chińskiej i inne. Mimo to potrzeb jest nadal wiele. Nie tracimy nadziei na ich zaspokojenie.